الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

35

تفسير مجمع البيان (فارسى)

على بن عيسى گويد : بدرستى كه خداوند سبحان البتّه تكرار نمود ذكر آسانى و سهولت را براى اينكه آگاه نمايد كه قرآن مجيد را بنا بر هر حال ، و هر صورتى از صورتها سهل و آسان نموده ، پس از وجوهى كه خداوند تعالى قرآن را به آن آسان نمود اينست كه ظاهر و روش فرمود از حكمتهايى كه بر آن عمل مىشود و اندرزهايى كه به سبب آن متنبّه و مرتدع ميگردند و معنيهايى كه نياز به آگاهى بر آنست و دليلهايى كه بوسيله آن تشخيص بين حق و باطل داده مىشود . ( كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ ) يعنى قوم ثمود دروغ شمردند انذارى را كه حضرت صالح عليه السلام بر ايشان آورد ، و كسى كه گويد ، نذر جمع نذير است ، گويد : معنايش اينست ، البتّه ايشان دروغگو شمردند پيامبران را بتكذيب كردنشان حضرت صالح عليه السلام را زيرا كه تكذيب يكى از پيامبران مثل تكذيب تمام ايشانست براى اينكه آنها در دعوت بتوحيد متّفق و متّحد بودند ، و اگر چه در شرايع و احكام اختلاف داشتند . ( فَقالُوا أَ بَشَراً مِنَّا واحِداً نَتَّبِعُهُ ) پس گفتند آيا انسانى را از جنس خود كه تنها و بيكس است پيروى كنيم ، يعنى متابعت كنيم آدمى مثل خودمان را كه او يكى و تنهاست . ( إِنَّا إِذاً لَفِي ضَلالٍ ) يعنى ما اگر اين كار را كرديم در خطا و گمراهى و دور شدن از حقّيم . ( وَ سُعُرٍ ) قتاده گويد : يعنى و در زحمت و سختى عذاب هستيم در آنچه را كه لازم مىشود ما را از اطاعت او ، و در روايت عطاء ابن عبّاس گويد : در ديوانگى .